آیا میدانید شعر آهنگ “دیشب به خدا خمار بودم”
از کیست؟
شعر: کهزاد - کمپوز: شهید نینواز - صدا: ساربان
یوسف کهزاد هنرمندی که دردمند از جهان رفت 🇦🇫
کهزاد نویسنده و هنرمندی که زبان، لهجه، ادبیات و اصطلاحاتش، زبان، لهجه٫ ادبیات و اصطلاحات اصیل کابلی بود که با آن صحبت می کرد، با آن مینوشت و با آن می سرود!
کی فـرامـوش شـود، کابل ویرانک ما
جــاده و شهـرنو و آن پل لــرزانک ما
نمک خوان وطن، دیدۀ شان کور کند
چـه بگویم که شکستند نمکدانک ما
محمد یوسف کهزاد شاعر، نقاش، لیکوال، د تیاتر هنروال، ډرامه لیکونکی او ستر هیوادپال افغان کلتوری شخصیت
کهزاد د محمد علی خان زوی او د افغانستان د نامتو تاریخ لیکونکی او ملی شخصیت احمد علی کهزاد ورور وه.
کابل ښار کی یی نړی ته سترگی پرانستی، امانی لیسه کی یی زده کړی پیل او د کابل پوهنتون ادبیاتو پوهنځی څخه له فارغیدو وروسته، لوړ تحصیلات یی د روم ښکلیو هنرونو اکاډمی/ایټالیا کی پای ته ورسول.
هیواد ته له راستنیدو وروسته٬ د پوهنی وزارت، او بیا یی د اطلاعاتو او کلتور وزارت کی ستر او نه هیریدونکی هنری خدمتونه سر ته ورسول.
یوسف کهزاد د ۲۰۱۹ کال د فبروری په لومړی نیټه د ۸۴ کلونو په عمر په کلفورنیا ایالت کی یی له فانی نړی څخه سترگی پټی کری.
اروا دی ښاده، د لوړو کارنامو یاد دی تلپاتی او لوړ جنت دی ځای اوسی.
بازنشر: ۲۶ جنوری ۲۰۲۶ تکزاس Naser Oria
محمد یوسف کهزاد شاعر، نویسنده، نقاش، درامه نویس، هنرمند تیاتر و شخصیت وطندوست افغان!
محمد یوسف کهزاد فرزند مرزا محمد علی خان در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی (۱۹۳۵ عیسوی) در شهر زیبا و باستانی کابل چشم به جهان گشود.
احمد علی کهزاد باستان شناس٬ محقق تاریخ/ادبیات٬ تاریخدان شهیر و شخصیت شناخته شدهٔ ملی افغان برادر یوسف کهزاد بود.
یوسف کهزاد بعد از ختم تعلمیات در مکتب امانی (نجات) در سال ۱۹۵۴ شمسی، تحصیلاتش را در فاکولتهٔ ادبیات پوهنتون کابل آغاز کرد. کهزاد در عنفوان جوانی شیفتهٔ شعر و ادب مخصوصاً اشعار استاد سخن مرزا عبدالقادر بیدل دهلوی گردید و هنوز محصل بود که به اخذ جایزهٔ اول ادبی شعر از ریاست مستقل مطبوعات نائل گردید. بعد از ختم تحصیلات عالی در پوهنځی ادبیات پوهنتون کابل و تکمیل دورهٔ مکلفیت عسکری٬ کارش را به حیث نویسنده و هنرمند تیاتر در “شاری ننداری” وقت آغاز کرد. ضمناً با جریدهٔ “کابل” نیز همکاری هنری/ادبی داشت.
کهزاد بعد از دریافت بورس تحصیلی از وزارت معارف٬ غرض کسب تحصیلات عالی در رشتهٔ نقاشی به کشور ایتالیا اعزام و شامل “اکادمی هنرهای زیبای روم” شد.
زمانی که در ایتالیا محصل بود٬ آثار هنری کهزاد در کشورهای مختلف اروپایی منجمله دنمارک٬ جرمنی٬ سویدن و ایتالیا به نمایش گذاشته شد که در مسابقات نقاشی در کشور ایتالیا حائز مقام اول گردیده و مدال طلا را بدست آورد.
بعد از ختم تحصیل در “اکادمی هنرهای زیبای روم” در سال ۱۹۶۵ عیسوی به افغانستان عودت نموده و در در پُست های مختلف خدمات شایستهٔ فرهنگی را انجام داد.
ابتدا در وزارت معارف به حیث مدیر هنر آن ریاست توظیف گردید.
در سال ۱۹۶۶ عیسوی کهزاد به صفت مسئول هنر ریاست ثقافت و هنر در وزارت اطلاعات و کلتور افغانستان مقرر شد.
در هنگام همین ماموریتش بود که اساس “نگارستان پروفیسر غلام محمد میمنگی” را بنیاد نهاد که برای مدتی مسئول پیشبرد امور رهبری آن نیز بود.
شایان تذکر است که نگارستان میمنگی دارای شعبات مختلف منجمله نقاشی٬ خطاطی٬ میناتوری و مجسمه سازی بود که با تربیه و تعلیم تعداد زیاد جوانان در این ساحات هنری٫ در رشد و توسعهٔ این هنرها در افغانستان رول مهمی را بازی نمود.
یوسف کهزاد در تأسیس گالری ملی افغانستان٬ که با ارزش‌ترین نقاشی‌های نقاشان نام‌آور افغانستان در آن نگهداری میشود٬ نقش برازنده داشت و مدتی هم رئیس گالری ملی افغانستان بود.
یوسف کهزاد با رادیو افغانستان (بعداً رادیو تلویزیون ملی افغانستان) نیز حتی الامکان همکاری های پربهای قلمی و هنری داشته است.
محمد یوسف کهزاد در دیپارتمنت هنرهای زیبای پوهنځی ادبیات پوهنتون کابل هم برای مدتی به تدریس و تعلیم نقاشی پرداخت.
یوسف کهزاد قبل از ترک وطن، رئیس کلتور و هنر وزارت اطلاعات و کلتور افغانستان بود. همچنان وی ُ نظارت کننده‌ٔ آرشیف ملی٬ کتابخانهٔ عامه و سازمان غلام محمد میمنگی٬ گالری ملی٫ جوایز ادبی و هنری و مجله فرهنگ عوام نیز بود.
محمد یوسف کهزاد در طول زمان مأموریت و مسئولیت های مختلف دولتی٬ مصدر خدمات شایسته و ارزشمند مسلکی و کلتوری گردید.
یوسف کهزاد یک تعداد آثار قدیمی افغانستان را که در اثر گذشت زمان و جنگ های چند دههٔ اخیر صدمه دیده و تخریب شده بود٬ دوباره نقاشی و احیا نموده است. “دختران چنگ زن” که از شاهکارهای هنری بیش از ۱۶۰۰ سال قبل افغانستان است و از اثر حوادث طبیعی و جنگ ها تخریب گردیده بود٬ نیز توسط کهزاد فقید مجدداً نقاشی و احیا گردیده است.
با تأسف و درد٬ یوسف کهزاد در سال ۱۹۹۲ عیسوی٬ به دلیل جنگ های خانمانسوز بین گروه های ساخت استخبارات اجانب٫ که نتیجهٔ تراژیدی های ۷ و ۸ ثور بود٬ مجبور به ترک خانه و کاشانه گردیده و با فامیل روانهٔ کشور دوست هند شد.کهزاد طی هشت سال اقامت در هند هم به کارهای هنری اش ادامه داده و نمایشگاهای متعددی دائر و آثار هنری اش را به نمایش گذاشت.
بعد از سپری نمودن ۸ سال مهاجرت در هند٬ بالاخره به ایالت کلفورنیای امریکا رفت.
در امریکا هم آرام نه نشسته و به ادامهٔ تلاش های هنری اش توانست نمایشگاه های متعدد آثار نقاشی را در ایالات مختلف امریکا دایر و آثار هنری اش را به نمایش بگذارد.
آثار هنری چاپ شدهٔ کهزاد:
* و خدا زیبایی را آفرید
* جلوه های زیبایی در هنر
* گزیدهٔ اشعار
* مرواریدهای سیاه
کهزاد مجموعهٔ زیبایی بنام “من و سروده هایم” دارد که در دیار غربت در امریکا سروده است.
"دیشب به خدا خمار بودم
سـرگرم دو چشم یار بودم"
یکی از سروده های زیبای یوسف کهزاد است که شهید فضل احمد نینواز آنرا در قالب آهنگ زیبایی کمبور و مرحوم عبدالرحیم ساربان آنرا به زیبایی کامل اجرا نموده است.
“زخم ناسور” یکی از سروده های کهزاد است که احساس باطنی وی را در دیار هجرت مقابل ویرانی وطن بدست ویرانگران افغانستان تبیین میکند:
چه زیبا بود، که دلهای همه پاک از ریا می بود
حریم خانۀ دل، روشن از عشـق خـدا می بود
اگـر بیـگانـه را بــادیــدۀ بیــگانـه مـی دیدیم
یقین دارم کلیـد خـانۀ مـا، دست مـا می بود
اگریک دل، بحال بی پرستار وطن می سوخت
چـــرا یک زخم ناسوری، به قلب آسیا می بود
چـه زیبـا بود بجای ایـن همه نیـرنگ بازی ها
اگر پیمـانۀ دنیـا، پـراز صـدق و صفــا می بود
اگر محـراب تقـوا سجده گاه عشق ما می شد
بجای دست خـون آلود ما، دست دعا می بود
بـه آتـش خانۀ افـغـان دگــــر بازی نمی کردی
اگــر یک صفحـۀ تاریخ مـن پیش تو وا می بود
در تمام آثار هنری٬ نوشته ها و سروده های کهزاد انعکاسی از شخصیت والا٬ احساس عمیق وطندوستی٫ و خصوصیات زیبای انسانی وی محسوس است.
محمد یوسف کهزاد سال های اخیر عمرش را دور از وطن٬ با همسر (ذکیه کهزاد سابق نطاق ورزیدهٔ رادیو تلویزیون ملی افغانستان)٬ ۳ دختر و یک پسرش در امریکا گزرانید.
... و سرانجام محمد یوسف کهزاد به تاریخ اول فبروری ۲۰۱۹ در ایالت کلفورنیا/امریکا داعی اجل را لبیک گفته و جان به جان آفرین تسلیم نمود.
روح این فرزند اصیل افغان و محب واقعی وطن شاد٬ یاد کارنامه هایش ماندگار و بهشت مکانش باد.
ناصر اوریا * ۲۶ جنوری ۲۰۲۵ - تکزاس Naser Oria